Bilimsel durum
Bu sayfa konumumuzu açıkça belirtir; çıkarım yapmak zorunda kalmayın diye. Bilerek kısadır.
Bu platform neyi hesaplar
Buradaki astronomi olağan astronomidir. Gökcisimlerinin konumları, tahmin edilmek, yaklaşıklanmak ya da bir dil modelince üretilmek yerine, yayımlanmış bir gezegen ve ay efemerisinden (onlarca yıllık gözlem verisine oturtulmuş, hakemli literatürde tanımlanan sayısal entegrasyon çözümünden) okunur.[1]
Bu konumların üzerine kurulan her şey aritmetik ve uzlaşımdır: sivil zamanı tekdüze bir zaman ölçeğine çevirmek, yıldız zamanını hesaplamak, Yükselen ile Orta Gök'ü türetmek ve ekliptiği evlere bölmek. Bu adımların her biri standart astronomi pratiğini izler ve kullanılan uzlaşımlar her haritanın altına yazılır; böylece bir sonuca güvenmek yerine onu yeniden üretebilir ya da denetleyebilirsiniz.[2]
Hesaplama nerede biter, yorum nerede başlar
Güneş'in doğduğunuz anda belirli bir ekliptik boylamda olması bir ölçümdür. Bu boylamın karakteriniz, ilişkileriniz ya da geleceğiniz hakkında bir şey söylediği ise bir geleneğe ait bir yorumdur. Bunlar farklı türden ifadelerdir ve ilkinin güvenilirliğinin sessizce ikincisine geçmesine asla izin vermeyiz.
Astronomik katman test edilebilir ve yeniden üretilebilirdir. Yorum katmanı ise belirli yerlerdeki belirli ekollerin bin yıllar içinde geliştirdiği bir öğreti bütünüdür. İkincisini tam olarak bu şekilde sunarız: bir geleneğin savunduğu görüş olarak, kime ait olduğu ve tarihi belirtilmiş biçimde; dünyanın nasıl işlediğine dair yerleşik bir bulgu olarak değil.
Astroloji iddialarının bilimsel durumu
Astroloji yerleşik bir bilim değildir ve aksini ima etmeyeceğiz. Astroloji iddiaları kontrollü deneysel teste tabi tutulduğunda, yayımlanan sonuçlar onları desteklememiştir. En çok tartışılan örnek, 1985'te Nature'da yayımlanan çift kör deneydir: astrologların doğum haritalarını kişilik profilleriyle eşleştirmesi şanstan daha iyi sonuç vermemiştir.[3]
O çalışma kaydın tamamı değildir ve savı yalnızca ona dayandırmayız. Daha sonra yapılan bağımsız bir çift kör test, standart bir kişilik envanterini bilgisayar üretimi doğum haritası yorumlarıyla birlikte kullanarak benzer bir sonuca ulaşmıştır; daha geniş literatürün eleştirel değerlendirmeleri ise astroloji yorumunun kesin biçimde test edilemeyecek kadar gevşek tanımlandığını savunur.[4][5]
Astroloji tariflerinin doğru olup olmadıklarından bağımsız olarak isabetli hissettirmesinin de iyi belgelenmiş bir nedeni vardır. 1949'da Bertram Forer bir sınıfa, kişiye özel değerlendirme diye sunulan birbirinin aynı genel kişilik taslakları verdi ve sınıf bunları son derece isabetli diye puanladı. Bu etki kapsamlı biçimde incelenmiştir ve genel astroloji geri bildirimi verildiğinde kuşkucularda da inananlarda da aynı şekilde ortaya çıkar.[6][7][8]
Yine de bunu neden yapıyoruz
Astroloji, kayıtlı tarihin en uzun soluklu sembolik ve düşünsel geleneklerinden biridir; yüzyıllar boyunca astronomiyi, tıbbı, siyaseti ve sanatı biçimlendirmiştir. İçindeki tek bir yorum iddiasına inansanız da inanmasanız da onu özenle incelemek değerlidir ve tarihi kendi başına gerçekten ilginçtir.[9]
Ayrıca düzleştirilerek değil, doğru biçimde temsil edilmeyi hak eder. Örneğin Babil malzemesi, kendi amaçları olan bir kâtip ve bilgin kültürünün ürünüdür; onu modern burç köşesinin kaba taslağı saymak bu metinlerin yaptığını yanlış aktarır. Yaklaşımımız astronomide kesin, kanıt konusunda dürüst ve tarihe saygılı olmaktır: üçü bir arada.[10]
Asla iddia etmeyeceklerimiz
- Tıbbi iddia yok. Buradaki hiçbir şey herhangi bir bedensel ya da ruhsal sağlık durumunu teşhis etmez, öngörmez, açıklamaz ya da tedavi etmez; buradaki hiçbir şey bakım aramak ya da bakımdan kaçınmak için bir gerekçe değildir.
- Finansal, hukuki ya da mesleki tavsiye yok. Bu platformdaki hiçbir harita, öngörü ya da burç yorumu finansal, hukuki ya da kariyerle ilgili bir kararın dayanağı değildir.
- Ölüm, felaket, gebelik ya da bir ilişkinin kesin sonucu hakkında öngörü yok; örnekler ve yer tutucu metinler dahil hiçbir yüzeyde.
- Determinizm yok. Hiçbir konumu, açıyı ya da transiti başınıza geleceği belirleyen bir şey olarak sunmayız.
- Korkuya dayalı çerçeveleme yok. Bir tarih, bir transit ya da bir yerleşim hakkında kaygı üretmeyiz.
- Onay iddiası yok. Atıf verdiğimiz hiçbir yazar, akademisyen, kurum ya da yayıncı bu platformu incelemiş ya da onaylamış değildir.
Her sayfa nasıl etiketlenir
Her ders, sözlük terimi ve kaynak kaydı ait olduğu geleneği, arkasındaki kanıt türünü ve inceleme durumunu taşır. En önemli etiket astronomik olguyu geleneksel öğretiden ayırandır; böylece hangi tür ifadeyi okuduğunuzu her zaman bilirsiniz. Kaynaklar tanımlayıcıları, basımları ve hak durumlarıyla kaydedilir; doğrulayamadığımız kayıtlar kendinden emin bir atıfla görünmek yerine özel kalır.
Sık sorulan sorular
- Astroloji bir bilim mi?
- Hayır. Bir haritanın altındaki astronomik hesaplamalar bilimdir; üzerine kurulan yorumlar sembolik bir gelenektir ve astroloji iddialarının kontrollü testleri onları desteklememiştir.[3]
- Haritamdaki sayılar doğru mu?
- Astronomik değerler yayımlanmış bir efemeristen, standart uzlaşımlarla hesaplanır ve kullanılan her uzlaşım denetlenebilsin diye sonucun yanına yazılır. Astronominin doğruluğu, ona kimin ne anlam yüklediğinden ayrı bir sorudur.[1]
- Burcum değişti mi? Tarihlerin kaydığını okudum.
- Hayır; bu karışıklık gerçek ama önlenebilir. Dünya'nın ekseni yavaşça daire çizer, bu yüzden ekinoks yaklaşık 26.000 yılda ekliptik boyunca kayar. Tropikal astroloji burçlarını bilerek ekinokstan tanımlar; dolayısıyla burçları bu kaymayı izler. Uluslararası Astronomi Birliği'nin tanımladığı 88 takımyıldız ise gökyüzünün eşit olmayan bölgeleridir ve yerlerinde kalır. Bir burç ile bir takımyıldız aynı nesne değildir.[11][12]
- Geleceğimi öngörüyor musunuz?
- Hayır. Konumları hesaplar ve geleneklerin onlar hakkında söylediklerini açıklarız. Sağlığınız, paranız, ilişkileriniz, ömrünüz ya da başka herhangi bir sonuç hakkında öngörüde bulunmayız.
- Astrolojiye eleştirel bakan bilim insanlarına atıf veriyorsunuz. Neden?
- Çünkü onları dışarıda bırakmak dürüst olmazdı. Eleştirel literatür resmin bir parçasıdır ve astroloji hakkında ne düşüneceğine karar veren bir okur onu saklanmış değil, önünde bulmayı hak eder.[5]
- Bir yazara atıf vermek, platformu onayladığı anlamına mı gelir?
- Asla. Atıf bir ifadenin kanıtıdır. Burada atıf verilen hiçbir yazar, akademisyen, kurum ya da yayıncı Astro Gazer'ı incelemiş, onaylamış ya da desteklemiş değildir; aksine bir izlenim düzeltmek istediğimiz bir hatadır.
Kaynakça
Metindeki numaralı atıflar aşağıdaki kayıtlara bağlanır; her kayıt tam kaynak kütüğüne bağlanır.
- Ryan S. Park; William M. Folkner; James G. Williams; Dale H. Boggs. The JPL Planetary and Lunar Ephemerides DE440 and DE441. The Astronomical Journal 161 (3), article 105. 2021. Astronomik olgu Kaynak kaydını görüntüle
- Sean E. Urban (editor); P. Kenneth Seidelmann (editor). Explanatory Supplement to the Astronomical Almanac. Sean E. Urban and P. Kenneth Seidelmann. University Science Books. 2013. Astronomik olgu Kaynak kaydını görüntüle
- Shawn Carlson. A double-blind test of astrology. Nature 318 (6045), pp. 419-425. 1985. Bilimsel çalışma Kaynak kaydını görüntüle
- Alyssa Jayne Wyman; Stuart Vyse. Science Versus the Stars: A Double-Blind Test of the Validity of the NEO Five-Factor Inventory and Computer-Generated Astrological Natal Charts. The Journal of General Psychology 135 (3), pp. 287-300. 2008. Bilimsel çalışma Kaynak kaydını görüntüle
- I. W. Kelly. Why Astrology Doesn't Work. Psychological Reports 82 (2), pp. 527-546. 1998. Bilimsel eleştiri Kaynak kaydını görüntüle
- Bertram R. Forer. The fallacy of personal validation: a classroom demonstration of gullibility. The Journal of Abnormal and Social Psychology 44 (1), pp. 118-123. 1949. Bilimsel çalışma Kaynak kaydını görüntüle
- D. H. Dickson; I. W. Kelly. The 'Barnum Effect' in Personality Assessment: A Review of the Literature. Psychological Reports 57 (2), pp. 367-382. 1985. Bilimsel çalışma Kaynak kaydını görüntüle
- Peter Glick; Deborah Gottesman; Jeffrey Jolton. The Fault is not in the Stars: Susceptibility of Skeptics and Believers in Astrology to the Barnum Effect. Personality and Social Psychology Bulletin 15 (4), pp. 572-583. 1989. Bilimsel çalışma Kaynak kaydını görüntüle
- Nicholas Campion. A History of Western Astrology, Volume I: The Ancient and Classical Worlds. Continuum. 2009. Tarih araştırması Kaynak kaydını görüntüle
- Francesca Rochberg. The Heavenly Writing: Divination, Horoscopy, and Astronomy in Mesopotamian Culture. Cambridge University Press. 2004. Tarih araştırması Kaynak kaydını görüntüle
- NASA Science. Milankovitch (Orbital) Cycles and Their Role in Earth's Climate. 2020 (last updated 2024). Astronomik olgu Kaynak kaydını görüntüle
- International Astronomical Union. The Constellations (official list of the 88 IAU constellations). current (living reference page). Astronomik olgu Kaynak kaydını görüntüle